Trekproef valbeveiliging: zo test je of een ankerpunt vastzit

Een trekproef valbeveiliging toont of een ankerpunt echt vastzit in het dak, de muur of de constructie. Een toestel trekt met een vaste kracht aan het anker. Blijft het anker op zijn plaats, dan houdt de bevestiging. Hieronder lees je wanneer je een trekproef nodig hebt en hoe die verloopt. Je leest ook wat je doet als een anker loskomt. Twijfel je over je ankerpunten? Vraag dan een trekproef valbeveiliging aan.

Het hydraulische trekproeftoestel van HWV Facilities, met een wijzermeter, op een anker in een bakstenen muur.

Het hydraulische trekproeftoestel van HWV Facilities, met een wijzermeter, op een anker in een bakstenen muur.

Wat is een trekproef op valbeveiliging?

Een trekproef is een test waarbij je een ankerpunt of een ander bevestigingspunt echt belast. Een trekproeftoestel trekt met een gekozen kracht aan het anker. Zo zie je of de verankering die kracht opvangt zonder te bewegen.

De test kijkt vooral naar de bevestiging. Denk aan de bouten, pluggen, lijm of klemmen en de ondergrond waarin ze zitten. Een ankerpunt dat aan de norm EN 795 voldoet, is als product getest. Bij de plaatsing kan er toch iets mislopen. Misschien is een gat te groot geboord of is de lijm niet goed uitgehard. Of het dak is zwakker dan gedacht. Dat zie je niet altijd met het blote oog. Een trekproef maakt het meetbaar.

Wanneer heb je een trekproef nodig?

Een trekproef hoort niet bij elke keuring. Je laat er een doen als je twijfelt of een anker nog goed vastzit. Ook als je dat moet kunnen tonen, is een trekproef nuttig. Volg daarbij altijd wat de fabrikant in de handleiding vraagt.

Een trekproef is vooral nuttig in deze gevallen:

  • na de plaatsing, om te tonen dat de bevestiging in orde is

  • als het montageverslag of de handleiding ontbreekt

  • als je roest, scheuren of lekken rond het anker ziet

  • na werken aan het dak, zoals een renovatie of zonnepanelen

  • als de fabrikant een trekproef voorschrijft

Trekproef of visuele inspectie: wat is het verschil?

Bij een gewone inspectie van valbeveiliging bekijkt de keurder het anker en test hij of alles werkt. Een trekproef gaat verder, want die belast het anker echt. De twee vullen elkaar aan.

Kenmerk Visuele inspectie Trekproef

Wat gebeurt er?

De keurder zoekt naar roest, schade en losse delen.

Een toestel trekt met een vaste kracht aan het anker.

Wat toont het?

De staat van het anker aan de buitenkant.

Of de bevestiging in de ondergrond houdt.

Wanneer doe je het?

Bij elke periodieke keuring.

Bij twijfel, na de plaatsing of als de fabrikant het vraagt.

Wat heb je nodig?

De handleiding en een geoefend oog.

Een geijkt trekproeftoestel.

Een inspectie van ankerpunten blijft dus de basis. Een trekproef geeft extra zekerheid over wat je niet kunt zien.

Hoe verloopt een trekproef op een ankerpunt?

Een trekproef volgt een vaste volgorde. Zo kun je de resultaten van alle ankers met elkaar vergelijken.

  1. De keurder bekijkt eerst het anker en de ondergrond.

  2. Hij zet het trekproeftoestel op het anker.

  3. Hij voert de trekkracht langzaam op tot de gekozen waarde.

  4. Hij houdt die kracht even aan en kijkt of het anker beweegt.

  5. Hij noteert het resultaat per anker.

De testkracht hangt af van het type anker, de ondergrond en de handleiding van de fabrikant. Een trekproef is bedoeld om de bevestiging te belasten zonder ze te beschadigen. Vraag na de test een schriftelijk verslag. Bewaar het bij de handleiding van je valbeveiliging.

Wat doe je als een anker niet slaagt of een val opving?

Beweegt een anker tijdens de trekproef of komt het los? Gebruik het dan niet meer. Laat het herstellen of vervangen en test het opnieuw voor je het weer gebruikt.

Heeft een anker of levenslijn een val gestopt? Ook dan gebruik je het niet meer. Na een val vraagt de Codex over welzijn op het werk een onderzoek. Dat doet een externe dienst voor technische controles (EDTC). Het staat in artikel IX.2-26. Bij levenslijnen die wij keuren, doen we na een val het volgende. We keuren de levenslijn af, zetten ze buiten dienst en herstellen of vervangen ze.

Hoe hangt een trekproef samen met de keuring van valbeveiliging?

Een trekproef vervangt de periodieke keuring niet. Het is een extra test die je bij de keuring kunt laten doen. Hoe vaak je moet keuren en wie dat mag, lees je in onze gids over de keuring van valbeveiliging.

Kort samengevat: voor hekwerk en andere collectieve bescherming geldt artikel IX.1-19 van de Codex. Dat vraagt een periodieke controle volgens de fabrikant. Een harnas, een vanglijn of een mobiel ankerpunt laat je minstens om de 12 maanden keuren. Dat staat in artikel IX.2-26. Voor vaste levenslijnen en ankerpunten volg je de termijn uit de handleiding. Wij vragen je om je levenslijnen elk jaar te laten keuren. De norm EN 365 geeft regels voor de handleiding, het onderhoud en de periodieke controle. Maar een norm is geen wet.

Welke fouten maak je best niet bij een trekproef?

De grootste fout is een trekproef zien als vervanging van de keuring. De test zegt iets over de bevestiging op dat moment. Over slijtage van een lijn of een harnas zegt ze niets.

Een tweede fout is een anker testen zonder te weten wat de fabrikant vraagt. Dan kies je misschien een kracht die te laag of te hoog is. Soms blijft een anker na een val gewoon in gebruik. Dat mag niet: haal het uit gebruik tot het onderzocht is. Bewaar ten slotte altijd het verslag. Zonder verslag kun je achteraf niet tonen dat het anker getest is.

Wat doet HWV Facilities bij een trekproef?

Een ankerpunt testen we met ons eigen geijkte toestel. Dat doen we ook bij ankers die we niet zelf plaatsten. Na de trekproef krijg je een verslag met foto's, een sticker op het anker en een verklaring.

— Wim Verscheure, bestuurder HWV Facilities

We keuren levenslijnen, rails, ankerpunten, kooiladders en hekwerk als bevoegd persoon, zoals de fabrikant het vraagt. Daarvoor hebben we het nodige opleidingscertificaat. We onderhouden en herstellen ook valbeveiliging van alle merken. Je kunt bij ons een onderhoudscontract en een langere garantie krijgen.

Harnassen, lijnen en andere losse beschermingsmiddelen keuren we niet. Die laat je onderzoeken door een erkende keuringsdienst. We plaatsen ook zelf alle soorten ankerpunten: met doodgewicht, gelijmd, geschroefd of op een metalen dak. Dat kan ook op schuine daken, muren en machines. Bij dakankers voor zonnepanelen doen we eveneens trekproeven. Zo past de trekproef in ons hele aanbod van valbeveiliging.

Wil je weten of je ankerpunten nog goed vastzitten? Neem dan contact op voor een trekproef valbeveiliging.

Veelgestelde vragen

Is een trekproef op valbeveiliging verplicht?

Niet altijd. De Codex over welzijn op het werk vraagt dat je valbeveiliging periodiek laat controleren, zoals de fabrikant het voorschrijft. Een trekproef bij elke keuring staat er niet in. Schrijft de handleiding een trekproef voor, dan volg je die wel. Ook als je moet tonen dat een anker goed vastzit, is een trekproef de duidelijkste manier. Denk aan een anker zonder montageverslag of een anker op een dak dat intussen vernieuwd is.

Hoe vaak laat je een trekproef doen?

Daar bestaat geen vaste termijn voor. De periodieke keuring volgt de handleiding van de fabrikant. Wij vragen je om je levenslijnen elk jaar te laten keuren. Bij twijfel doe je er een trekproef bij. Bijvoorbeeld na de plaatsing of na werken aan het dak. Ook bij roest, schade of een ontbrekend montageverslag is een trekproef nuttig. Sommige fabrikanten vragen ook een trekproef op vaste momenten. Kijk dat na in de handleiding van je ankers.

Kan een trekproef mijn ankerpunt of dak beschadigen?

Een trekproef is bedoeld om de bevestiging te belasten zonder ze te beschadigen. De keurder kiest daarom een testkracht die past bij het anker, de ondergrond en de handleiding. Hij voert de kracht langzaam op. Beweegt het anker toch, dan stopt hij de test. Dan merk je het probleem nu, en niet pas bij een val. Je laat het anker herstellen of vervangen voor je het weer gebruikt.

Wie mag een trekproef op ankerpunten doen?

Volg daarvoor de handleiding van de fabrikant: die zegt wie de test mag doen en hoe. Wij keuren ankerpunten als bevoegd persoon, zoals de fabrikant het vraagt. Dat doen we met onze eigen geijkte trekproefmachine. Harnassen en andere losse beschermingsmiddelen laat je onderzoeken door een erkende keuringsdienst. Heeft een anker of levenslijn een val gestopt? Dan vraagt de Codex een onderzoek door een EDTC.

Wat staat er in het verslag van een trekproef?

Een goed verslag noemt per anker de plaats, het type, de testkracht, het resultaat en de datum. Ook de naam van de keurder en de gegevens van het toestel horen erbij. Na een trekproef van ons krijg je een verslag met foto's, een sticker op het anker en een verklaring. Bewaar het verslag bij de handleiding en de keuringsverslagen van je valbeveiliging. Zo kun je bij een controle of na een ongeval tonen wat er getest is en wanneer.

Verder lezen