Collectieve valbeveiliging

Twee werkers plaatsen een aluminium leuning rond een lichtkoepel op een plat dak

Wat is collectieve valbeveiliging?

Collectieve valbeveiliging beschermt iedereen op een plek tegelijk, zonder dat iemand zich vastmaakt. Bij persoonlijke valbeveiliging maakt elke werker zich vast met een harnas. Dat is pas de tweede keuze. Voorbeelden op een bedrijfsdak:

  • een leuning of hekwerk langs de dakrand, vast of los op het dak met gewichten;

  • een borstwering die je kunt neerklappen;

  • een metalen veiligheidsnet over een lichtkoepel of lichtstraat;

  • tijdelijk hekwerk voor werk van korte duur.

Wanneer gaat collectieve bescherming voor?

De wet geeft voorrang aan collectieve bescherming (Codex, art. IV.5-2, § 4). Kun je meer dan 2 meter vallen? Dan moet de werkgever de werk- en loopvlakken beveiligen. Pas als dat technisch niet kan, kies je voor een harnas. Een leuning moet aan deze maten voldoen:

  • De bovenste lat zit op 1 m tot 1,2 m boven de vloer.

  • Een tussenleuning zit op 40 tot 50 cm boven de vloer.

  • Onderaan zit een kantlijst van minstens 15 cm hoog.

  • Volle panelen of panelen van traliewerk zijn minstens 1 m hoog.

  • Een afbakening op minder dan 1,5 m van de rand moet aan dezelfde eisen voldoen.

Bron: Codex over het welzijn op het werk, boek IX, titel 1, bijlage IX.1-2. Meer uitleg vind je in ons artikel Wanneer is valbeveiliging verplicht in België?

Welke oplossing past bij jouw dak?

Welke oplossing past, hangt af van het gevaar. Een open dakrand vraagt iets anders dan een lichtkoepel. Ook de duur telt: blijft de beveiliging staan, of heb je ze maar een paar weken nodig? In de tabel zie je per gevaar een oplossing.

Gevaar Oplossing Meer info

Open rand van een plat dak

Leuning of hekwerk, vast of los op het dak met gewichten

Dakrandbeveiliging

Rand van een schuin of metalen dak

Borstwering of hekwerk dat op dat dak past

Borstwering

Lichtkoepel of lichtstraat

Metalen veiligheidsnet over de koepel of lichtstraat

Op deze pagina, hieronder

Werk van korte duur, zoals zonnepanelen plaatsen

Hekwerk dat je na het werk weer weghaalt

Tijdelijke valbeveiliging

Een rand of net kan technisch niet

Persoonlijke valbeveiliging: een harnas aan een ankerpunt

Ankerpunten

Aluminium leuning met betonnen gewichten langs de rand van een plat dak

Netten over lichtkoepels en lichtstraten

Een lichtkoepel of lichtstraat is meestal niet gemaakt om op te staan. Stap of val je erop, dan kun je door het dak zakken. Daarom plaatsen we een metalen veiligheidsnet over koepels en lichtstraten. Het licht komt er nog door, en het net helpt voorkomen dat iemand door het dak valt.

Metalen net over een lichtstraat, vast aan een dak van golfplaten
  • Rond een koepel kan ook een leuning of hekwerk komen.

  • Moet het veiligheidsnet even weg voor werk aan de koepel? Zorg dan eerst voor een andere beveiliging (Codex, art. IV.5-2, § 6).

Projecten met collectieve valbeveiliging

We plaatsten leuningen, netten en hekwerk op daken bij winkels en bedrijven in heel België. Hier zie je enkele projecten.

  • Aldi, heel België: 13 km hekwerk en 75 kooiladders op de daken van 75 winkels.

  • Roeselare en Zele: 1.850 meter dakrandbeveiliging, met levenslijnen, netten en hekwerk.

  • Een dak met golfplaten: we legden een metalen veiligheidsnet over de lichtstraten.

Hoe verloopt een project?

Een project begint met een bezoek aan je dak. We zetten de gevaren op een rij en stellen een oplossing voor. Waar het kan, kiezen we eerst voor een leuning of een net.

  1. Je neemt contact met ons op. Je vertelt welk dak of gebouw je wil beveiligen.

  2. We komen langs en zetten in een verslag alle gevaren op een rij.

  3. Je krijgt een voorstel en een offerte op maat.

  4. We plaatsen de leuningen, het hekwerk of de netten.

Hangt de veiligheid af van hoe alles geplaatst is? Dan controleer je het na het plaatsen (Codex, art. IX.1-15). Daarna laat je het geregeld nakijken, zoals de fabrikant het vraagt (art. IX.1-19). Dat geldt voor elke vorm van collectieve valbeveiliging.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen collectieve en persoonlijke valbeveiliging?

Collectieve valbeveiliging beschermt iedereen op een plek tegelijk. Denk aan een leuning langs de dakrand of een net over een lichtkoepel. Niemand hoeft zich vast te maken. Persoonlijke valbeveiliging beschermt één persoon. Die draagt een harnas en maakt zich vast aan een ankerpunt of een levenslijn. Dat werkt alleen als die persoon zich goed vastmaakt en eerst uitleg kreeg. Daarom geeft de wet voorrang aan collectieve bescherming.

Vanaf welke hoogte is collectieve valbeveiliging verplicht?

Kun je meer dan 2 meter vallen? Dan moet de werkgever de werk- en loopvlakken beveiligen. Dat kan met een leuning, met panelen of met iets dat even veilig is. Dat staat in bijlage IX.1-2 van de Codex over het welzijn op het werk. Is de val minder hoog? Dan kijkt de werkgever in de risicoanalyse of er toch een gevaar is.

Hoe hoog moet een leuning op een plat dak zijn?

De bovenste lat van een leuning zit op 1 m tot 1,2 m boven de vloer. Een tussenleuning zit op 40 tot 50 cm. Onderaan zit een kantlijst van minstens 15 cm hoog. Dat vraagt de Codex over het welzijn op het werk in bijlage IX.1-2. Lees je andere maten? Kijk dan uit welk land de regel komt. Regels uit Nederland, zoals het Bouwbesluit, gelden niet in België.

Moet je collectieve valbeveiliging laten keuren?

Ja. Hangt de veiligheid af van hoe de leuning of het net geplaatst is? Dan laat je het controleren na het plaatsen en na elke nieuwe montage (Codex, art. IX.1-15). Daarna laat je het geregeld onderhouden en controleren, zoals de fabrikant het vraagt (art. IX.1-19). Lees meer in ons artikel over de keuring van valbeveiliging.

Hoe ver van de dakrand moet een afbakening staan?

Wil je een zone op het dak afbakenen, bijvoorbeeld met een hek? Ligt die afbakening op minder dan 1,5 m van de rand? Dan moet ze aan dezelfde eisen voldoen als een leuning. Dat staat in bijlage IX.1-2 van de Codex over het welzijn op het werk. Twijfel je wat jouw dak nodig heeft? Vraag dan advies aan je preventieadviseur of laat ons je dak bekijken.

Referentie Ferro Referentie Unilin Referentie ZNA Referentie TVH Referentie Engie Referentie Decathlon