Wanneer is valbeveiliging verplicht in België?
Bijgewerkt op
Kun je bij je werk meer dan 2 meter vallen? Dan moet de werkgever de werkplek beveiligen. Dat staat in de Codex over het welzijn op het werk. Eerst kies je voor collectieve bescherming, zoals een leuning of een net. Pas als dat niet kan, gebruik je een harnas aan een ankerpunt.
Is het minder hoog? Dan kijkt de werkgever in de risicoanalyse of er toch gevaar is. In dit artikel lees je wat de wetgeving in België vraagt, welke normen gelden en wie waarvoor zorgt.
Wat zegt de wetgeving over valbeveiliging?
De wetgeving voor valbeveiliging staat in de Codex over het welzijn op het werk. Die geldt voor elke werkgever in België. Voor werk op hoogte zijn twee delen van de Codex belangrijk:
Boek IV, titel 5 gaat over tijdelijk werk op hoogte, met ladders, steigers en touwen. Vroeger stond dit in het KB van 31 augustus 2005.
Boek IX, titel 1 gaat over collectieve bescherming, zoals leuningen en netten. In bijlage IX.1-2 staat de grens van 2 meter.
De werkgever maakt ook een risicoanalyse. Daarvoor vraagt hij advies aan de preventieadviseur en de arbeidsarts (art. IX.1-8).
Vanaf welke hoogte is valbeveiliging verplicht?
Kun je meer dan 2 meter vallen? Dan is een beveiliging op werk- en loopvlakken verplicht. Dat staat in bijlage IX.1-2 van de Codex. Je hebt drie keuzes:
een leuning met een tussenleuning en een kantlijst;
volle panelen of panelen van traliewerk;
een andere oplossing die even veilig is.
De beveiliging mag alleen open zijn waar je een ladder op gaat. In de tabel zie je de maten die de Codex vraagt.
| Onderdeel | Wat vraagt de Codex? |
|---|---|
Bovenste lat | Op 1 m tot 1,2 m boven de vloer. |
Tussenleuning | Op 40 tot 50 cm boven de vloer. |
Kantlijst | Minstens 15 cm hoog, en ze sluit aan op de vloer. |
Volle panelen of traliewerk | Minstens 1 m hoog en even veilig als een leuning. |
Muur | Mag 70 cm hoog zijn als hoogte en dikte samen minstens 1,3 m zijn. |
Vensterbank | Mag 70 cm hoog zijn als het raam hoogstens 2 m breed is. |
Bron: Codex over het welzijn op het werk, bijlage IX.1-2.
)
Collectieve of persoonlijke valbeveiliging: wat gaat voor?
De wet geeft voorrang aan collectieve bescherming (art. IV.5-2, § 4). Een leuning of een net beschermt iedereen, ook wie geen harnas draagt. Persoonlijke bescherming werkt alleen als je je harnas goed vastmaakt. Volg daarom deze volgorde:
Kan het werk vanaf de grond? Dan vermijd je het valgevaar.
Plaats collectieve bescherming, zoals een leuning, een borstwering of een net.
Kan dat technisch niet? Gebruik dan een harnas met een lijn aan een ankerpunt of een levenslijn.
)
Moet je een leuning even weghalen voor een klus? Zorg dan eerst voor een andere beveiliging. Zonder die beveiliging mag het werk niet starten (art. IV.5-2, § 6). Werk je vanaf een ladder? Dat mag alleen als het risico klein is en iets veiligers niet zinvol is. Dat kan bijvoorbeeld als het werk kort duurt (art. IV.5-4).
Wie een harnas gebruikt, krijgt eerst uitleg over het juiste gebruik. Lees meer over collectieve valbeveiliging, ankerpunten en levenslijnen.
)
Waar heb je vaak valbeveiliging nodig?
In de praktijk is valbeveiliging vaak nodig op deze plekken:
platte daken, bij de dakrand en bij lichtkoepels en lichtstraten;
steigers en werkvloeren op hoogte;
machines en installaties in fabrieken en magazijnen;
vrachtwagens en treinen, als je bovenop moet werken;
windturbines, bij de bouw en bij onderhoud.
Welke normen gelden voor valbeveiliging?
Naast de wet zijn er Europese normen. Een norm zegt hoe een product getest wordt en hoe je het gebruikt. Is er geen wettelijke regel voor het ontwerp? Dan moet het product volgens de Codex voldoen aan de regels van goed vakmanschap (art. IX.1-2). Normen helpen je daarbij.
| Norm | Waarover gaat de norm? | Waar kom je ze tegen? |
|---|---|---|
EN 795 | Ankerpunten voor één persoon. De norm deelt ze in vijf types in, van A tot E. | Bij ankerpunten op daken en muren. Lees meer over EN 795. |
CEN/TS 16415 | Ankerpunten voor meer dan één persoon tegelijk. | Als meer mensen aan hetzelfde ankerpunt of dezelfde lijn werken. |
EN 361 | Harnassen die een val opvangen. | Bij elk werk met een harnas. |
EN 363 | Systemen voor persoonlijke valbeveiliging: hoe harnas, lijn en ankerpunt samenwerken. | Bij de keuze van een volledig systeem. |
EN 365 | Gebruik, onderhoud en controle van persoonlijke valbeveiliging. | Bij de keuring en het logboek. |
EN 13374 | Valbeveiliging en normering. | Bij tijdelijke valbeveiliging op een werf. Lees meer over EN 13374:2025. |
EN ISO 14122 | Vaste toegang tot machines: trappen, loopbruggen en ladders. | Bij een kooiladder of trap naar een machine of dak. |
Moet je valbeveiliging laten keuren?
Ja. De werkgever laat collectieve bescherming geregeld onderhouden en controleren, zoals de fabrikant het vraagt (art. IX.1-19). Een bevoegd persoon doet de controle en schrijft de resultaten op.
Hangt de veiligheid af van hoe het geplaatst is? Dan controleer je het na het plaatsen, voor het eerste gebruik en na elke verplaatsing (art. IX.1-15).
Voor levenslijnen en ankerpunten vragen de fabrikanten en de norm EN 365 meestal een controle per jaar.
Meer uitleg vind je in ons artikel Is de keuring van valbeveiliging verplicht?
Hoe helpt HWV Facilities?
We plaatsen valbeveiliging op daken, gebouwen en machines in heel België. Waar het kan, kiezen we eerst voor collectieve bescherming. Zo plaatsten we 13 km hekwerk en 75 kooiladders op de daken van 75 winkels van Aldi.
We bekijken je dak en zetten de gevaarlijke plekken op een rij.
Je krijgt een voorstel met een leuning of borstwering waar het kan, en ankerpunten of levenslijnen waar het moet.
We plaatsen alles en kunnen je levenslijnen elk jaar nakijken.
Wil je weten wat jouw dak nodig heeft? Vraag een offerte aan. Meer over onze aanpak lees je op valbeveiliging.
Bronnen
Codex over het welzijn op het werk, boek IV, titel 5 (FOD Werkgelegenheid)
Codex over het welzijn op het werk, boek IX, titel 1 en bijlage IX.1-2 (FOD Werkgelegenheid)
Tijdelijke werkzaamheden op hoogten (FOD Werkgelegenheid)
We hebben deze tekst op 9 oktober 2026 nagekeken met de teksten op werk.belgie.be. Twijfel je over jouw situatie? Vraag het aan je preventieadviseur.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke hoogte is valbeveiliging verplicht?
Kun je meer dan 2 meter vallen? Dan moet de werkgever de werkplek beveiligen, bijvoorbeeld met een leuning. Dat staat in bijlage IX.1-2 van de Codex. Is het minder hoog? Dan bekijkt de werkgever het risico in de risicoanalyse.
Is een harnas genoeg als valbeveiliging?
Nee, niet als een leuning of een net kan. De wet geeft daar voorrang aan. Een harnas aan een ankerpunt of levenslijn kies je pas als dat technisch niet kan.
Wie is verantwoordelijk voor valbeveiliging?
De werkgever. Die kijkt welke risico's er zijn en kiest de juiste bescherming. Hij laat ze ook nakijken. Daarvoor vraagt hij advies aan de preventieadviseur.
Moet valbeveiliging gekeurd worden?
Ja. Collectieve bescherming laat je geregeld controleren, zoals de fabrikant het vraagt. Voor levenslijnen en ankerpunten vragen de fabrikanten meestal een controle per jaar.
Welke norm geldt voor ankerpunten?
EN 795 geldt voor ankerpunten voor één persoon. Werken er meer mensen tegelijk aan hetzelfde ankerpunt? Dan geldt CEN/TS 16415.
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)