EN ISO 14122-4: wat de norm vraagt van je vaste ladder
Bijgewerkt op
EN ISO 14122-4, vaak kort EN 14122-4, is de Europese norm voor vaste ladders bij machines. Ze zegt wanneer een ladder een kooi of een valstopsysteem nodig heeft. Ze regelt ook hoe hoog een ladderdeel mag zijn en waar een rustbordes komt. Hieronder lees je in gewone taal wat EN 14122-4 vraagt.
Je leest dit artikel als je een machine of installatie bouwt, koopt of beheert. Denk aan een ladder naar een silo, een tank, een loopbrug of de top van een installatie. We volgen de versie EN ISO 14122-4:2016. Zo kun je een offerte of een bestaande ladder naast de eisen van EN 14122-4 leggen.
Wat is EN ISO 14122-4?
EN ISO 14122-4 is deel 4 van de normreeks EN ISO 14122 over vaste toegang tot machines. Dit deel gaat alleen over vaste ladders: ladders die je enkel met gereedschap kunt losmaken. De huidige versie is van 2016 en vervangt die van 2004.
De reeks heeft vier delen:
Deel 1: de keuze van het toegangsmiddel en de algemene eisen
Deel 2: werkbordessen en loopbruggen
Deel 3: trappen, trapladders en leuningen
Deel 4: vaste ladders
Zoek je de regels voor een trap of een leuning? Lees dan ons artikel over de normen EN 795 en EN ISO 14122-3.
Voor welke ladders geldt de norm?
De norm geldt voor vaste ladders die deel zijn van een machine die op één plaats staat. Ze geldt ook voor een ladder in het gebouw, als die vooral dient om bij de machine te komen. Voor andere vaste ladders mag je de norm gebruiken als er geen andere regel bestaat.
Machines die gebouwd zijn vóór juni 2016, vallen niet onder deze versie. Een norm is ook geen wet. In België staan je plichten als werkgever in de Codex over het welzijn op het werk. De norm helpt je om die plichten concreet te maken.
Vanaf welke hoogte moet er een kooi op de ladder?
Kun je 3 meter of meer vallen? Dan heeft een vaste ladder volgens EN ISO 14122-4 een beveiliging tegen vallen nodig. De norm kent twee soorten: een kooi of een valstopsysteem op een vaste rail. De kooi is de eerste keuze.
Een kooi is er altijd, ook als iemand even niet oplet. Een valstopsysteem werkt alleen als de gebruiker een harnas draagt en zich goed vastmaakt. Een kooi en een valstopsysteem samen op één ladder mag niet.
Let op: de Codex vraagt valbeveiliging als je meer dan 2 meter kunt vallen. Dat is een aparte regel, voor al het werk op hoogte. Ook onder 2 meter kan er valgevaar zijn. Een risicoanalyse is dan nodig. Meer tips lees je in Kooiladder beveiliging: 5 punten van onder tot boven.
Hoe hoog mag één ladderdeel zijn?
Een ladder met een kooi deel je op in ladderdelen van hoogstens 6 meter. Tussen twee delen komt een bordes, en de ladder verspringt. Tot 10 meter klimhoogte mag het ook één doorlopende ladder zijn.
De tabel zet de keuzes uit de norm naast elkaar.
| Klimhoogte | Ladder met kooi | Ladder met valstopsysteem |
|---|---|---|
3 tot 10 meter | Eén doorlopende ladder, of ladderdelen van hoogstens 6 meter | Eén doorlopende ladder |
Meer dan 10 meter | Alleen ladderdelen van hoogstens 6 meter, met een bordes ertussen | Doorlopend of in delen. Klimmen er meer mensen tegelijk? Dan komt er om de 12 meter of minder een rustbordes. |
Bron: EN ISO 14122-4:2016, punten 4.3 en 4.4.
Klimmen er mensen zonder opleiding voor een valstopsysteem? Dan vraagt de norm boven 10 meter altijd een ladder met kooi, in delen met een bordes.
:format(webp))
Hoeveel vrije ruimte heeft een vaste ladder nodig?
Voor de sporten moet minstens 650 mm vrij blijven. Kruisen er buizen of kabelgoten, dan is 600 mm het minimum. Achter de sporten moet minstens 75 mm vrij zijn.
De norm vraagt ook een vlakke en stevige plek om op en af te stappen. Is die er niet, dan komt er een bordes. Zo'n bordes kan op maat: lees meer over onze bordessen op maat.
Kooi of valstopsysteem: wat kies je?
Je kiest de beveiliging met een risicoanalyse, zoals de norm vraagt. Kijk naar de hoogte, hoe vaak de ladder gebruikt wordt en wie erop klimt. Denk ook aan redding, wind en het gereedschap dat mensen meenemen.
Een valstopsysteem is bedoeld voor mensen die ermee leerden werken. Klimmen er ook mensen zonder die opleiding? Dan ligt een kooi meer voor de hand. Een valstopsysteem past waar geen plaats is voor een kooi, of bij een ladder die niet overal even schuin staat. Meer daarover lees je in Verticale levenslijn op ladder en gevel: zo kies je goed.
Wat vraagt de norm na de plaatsing?
Bij elke vaste ladder hoort een handleiding met uitleg over het gebruik. Een ladder met een valstopsysteem krijgt ook een markering. Volg daarnaast het nazicht dat de fabrikant vraagt.
)
Wil je niet dat iedereen zomaar naar boven klimt? De norm heeft een aparte bijlage over inklimbeveiliging. Wij plaatsen kooiladders met een slot als inklimbeveiliging.
Kooiladder op maat van HWV Facilities
We ontwerpen kooiladders op maat in staal, RVS en aluminium, volgens EN ISO 14122-4. Je kiest zelf: we leveren de ladder, of we plaatsen hem. Als officiële partner van Altrex voor industriële installaties plaatsen we ook kooiladders van Altrex. Bij een chemisch bedrijf in Menen vervingen we een twintigtal kooiladders.
Een offerte voor een kooiladder is gratis. Vraag je gratis offerte aan of lees meer over onze kooiladders op maat en andere metaalconstructies. Samen bekijken we wat EN 14122-4 vraagt voor jouw ladder.
Veelgestelde vragen
Is EN ISO 14122-4 verplicht in België?
Een norm is op zich geen wet. In België staan je plichten als werkgever in de Codex over het welzijn op het werk. Bouw of koop je een machine met een vaste ladder? Dan is EN ISO 14122-4 de gangbare norm voor een veilig ontwerp. Twijfel je wat voor jouw ladder geldt? Vraag het dan na bij je preventieadviseur.
Wat is het verschil tussen EN ISO 14122-3 en EN ISO 14122-4?
Deel 3 gaat over trappen, trapladders en leuningen. Deel 4 gaat alleen over vaste ladders, zoals een kooiladder. Een trap naar een bordes volgt dus deel 3. De ladder naar een dak of een silo volgt deel 4. Werkbordessen en loopbruggen staan in deel 2. Welk toegangsmiddel je kiest, staat in deel 1.
Waarom zegt de ene regel 2 meter en de andere 3 meter?
Dat zijn twee aparte regels. De Codex vraagt valbeveiliging bij werk waarbij je meer dan 2 meter kunt vallen. EN ISO 14122-4 gaat alleen over vaste ladders. Vanaf 3 meter valhoogte moet er een kooi of een valstopsysteem op. Ook onder die grenzen kan er gevaar zijn. Maak daarom altijd een risicoanalyse.
Mag je een kooi en een valstopsysteem combineren?
Nee. Volgens EN ISO 14122-4 kies je een van de twee. Een kooi is er altijd en werkt zonder dat de gebruiker iets moet doen. Daarom is ze de eerste keuze. Een valstopsysteem werkt alleen als de gebruiker een harnas draagt en zich vastmaakt. Gebruik het waar geen plaats is voor een kooi.
Moet een kooiladder gekeurd worden?
Volg het nazicht dat de fabrikant in de handleiding vraagt. Kijk daarbij ook naar de kooi, de sporten en de bevestiging aan de gevel. Wij keuren kooiladders als bevoegd persoon, zoals de fabrikant het vraagt. Daarvoor hebben we het nodige opleidingscertificaat. Harnassen en andere losse beschermingsmiddelen keuren we niet. Die gaan naar een erkende keuringsdienst.
)
)
)
)
)
)
)
)