Brandladders in België: wat zegt de wet en wie beslist?
Bijgewerkt op
Brandladders zijn in België niet algemeen verplicht vanaf een vaste hoogte. In de basisnormen voor brandveiligheid staat zo'n regel niet, ook niet voor gebouwen boven 25 meter. Of jouw gebouw er een nodig heeft, hangt af van je gebouw en van het advies van je brandweerzone. Hieronder lees je wat de wetgeving zegt en welke regels wel gelden voor brandladders.
Brandladders zijn vaste ladders aan de buitenkant van een gebouw. Je gebruikt ze alleen om bij brand naar buiten te vluchten, als de gewone weg naar buiten niet meer kan. Bij HWV Facilities heeft een brandladder altijd een kooi. Wat een kooiladder precies is, lees je in ons artikel over wat kooiladders en brandladders zijn.
Is een brandladder verplicht in België?
Nee, niet als algemene regel. In de basisnormen voor nieuwe gebouwen komt het woord brandladder niet voor. Ook een regel die brandladders oplegt vanaf 25 meter staat er niet in.
Een brandladder kan wel nodig zijn voor jouw gebouw. De brandweer kan er een vragen in haar advies over je gebouw, bijvoorbeeld als tweede weg naar buiten. Dat advies hangt af van je gebouw, van wie er werkt of woont en van de andere wegen naar buiten. Vraag daarom altijd het advies van je eigen brandweerzone voor je brandladders bestelt.
Welke wetgeving geldt voor een nieuw gebouw?
Voor een nieuw gebouw gelden de basisnormen uit het koninklijk besluit van 7 juli 1994. Ze gelden ook voor een uitbreiding, maar dan alleen voor het nieuwe deel. Welke regels je volgt, hangt af van de hoogte van je gebouw.
| Soort gebouw | Hoogte | Bijlage bij de basisnormen (bouwaanvraag vanaf 1 december 2012) |
|---|---|---|
Laag gebouw | lager dan 10 m | bijlage 2/1 |
Middelhoog gebouw | van 10 tot 25 m | bijlage 3/1 |
Hoog gebouw | meer dan 25 m | bijlage 4/1 |
Voor industriegebouwen geldt bijlage 6. De hoogte meet je van de laagste weg die de brandweer kan gebruiken tot de vloer van de hoogste bouwlaag. Om te vluchten werken de basisnormen met uitgangen, trappenhuizen en buitentrappen, niet met brandladders. De volledige tekst vind je bij de FOD Binnenlandse Zaken (Civiele Veiligheid).
Wat als je gebouw al bestaat?
De basisnormen gelden niet voor bestaande gebouwen. Dat zijn hoge en middelhoge gebouwen met een bouwaanvraag van voor 26 mei 1995. Voor lage gebouwen ligt de grens op 1 januari 1998, voor industriegebouwen op 15 augustus 2009.
Ga je zo'n gebouw verbouwen, dan kan de brandweer de basisnormen toch als leidraad gebruiken. Brandweer Zone Antwerpen raadt dat bijvoorbeeld aan. Bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning vraagt de gemeente vaak een brandpreventieverslag aan de brandweerzone. Daarin staat wat je gebouw nodig heeft om veilig te kunnen vluchten.
Telt een brandladder mee als vluchtweg?
Niet altijd. In een brandpreventieverslag van april 2023 telde Brandweer Zone Antwerpen een vlucht via een brandladder niet mee. Er moest een extra trappenhuis komen.
Het ging om nieuwe verdiepingen in een bestaand gebouw in Merksem. Die moesten aan de basisnormen voldoen. Bij andere gebouwen kan de brandweer brandladders wel aanvaarden of zelf vragen. Het hangt af van je gebouw en van de andere wegen naar buiten. Stuur het advies van de brandweer daarom mee als je een brandladder aanvraagt. Je leest het verslag op eBesluit van de stad Antwerpen.
:format(webp))
Wat moet je als werkgever doen?
Ben je werkgever, dan geldt ook de Codex over het welzijn op het werk. Boek III, titel 3 gaat over brandpreventie op de arbeidsplaatsen. Die regels noemen geen brandladder, maar ze vragen wel een snelle en veilige evacuatie.
Je maakt een risicoanalyse van het brandrisico (art. III.3-3).
Je bepaalt daarmee hoeveel evacuatiewegen, uitgangen en nooduitgangen je nodig hebt (art. III.3-11).
Je houdt die wegen vrij en zorgt voor veiligheidsverlichting en signalisatie (art. III.3-11).
Je hangt aan de ingang en per niveau een evacuatieplan op (art. III.3-13).
Horen brandladders bij je vluchtweg, dan neem je ze op in je risicoanalyse en op je evacuatieplan. De tekst staat op de website van de FOD Werkgelegenheid.
Brandladder, brandtrap of vluchtladder: wat is het verschil?
Een brandladder is een vaste ladder aan de gevel, bij ons altijd met een kooi. Een brandtrap is een vaste trap buiten het gebouw, met treden en een leuning. Een vluchtladder is een losse ladder die je bij brand aan een raam of balkon hangt.
| Kenmerk | Brandladder | Brandtrap | Vluchtladder |
|---|---|---|---|
Vast aan het gebouw | ja | ja | nee |
Zo ga je naar beneden | klimmen, met je gezicht naar de ladder | stappen, zoals op een gewone trap | klimmen langs de gevel |
In de basisnormen | niet genoemd | als buitentrap | niet genoemd |
Kies je tussen brandladders en een brandtrap, denk dan aan wie er moet vluchten. Op een trap kan iemand die minder goed te been is makkelijker naar beneden.
Hoe houd je brandladders bruikbaar?
Een brandladder helpt alleen als je hem bij brand meteen kunt gebruiken. Houd de weg naar de ladder en de plek onderaan vrij. Kijk de ladder ook geregeld na, zeker na een storm of een aanrijding.
Let daarbij op losse bevestigingen, roest en verbogen sporten. Noteer telkens wanneer je keek en wat je zag. Wil je de ladder afsluiten tegen ongewenste klimmers, overleg dan eerst met je brandweerzone. Vluchten moet altijd kunnen.
Hoe helpt HWV Facilities je met een brandladder?
Onze brandladders hebben altijd een kooi. We plaatsen ze in heel België bij appartementsgebouwen, bedrijfsgebouwen, overheidsgebouwen en machines. Bij private woningen plaatsen we ze niet. We volgen daarbij de eisen van je brandweerzone. Heb je haar advies al, stuur het dan mee met je vraag.
)
Op een gascentrale in Zeebrugge plaatsten we al brandladders. We ontwerpen ook kooiladders op maat in staal, RVS en aluminium, en we leveren of plaatsen ze. Een kooiladder kan een slot krijgen als inklimbeveiliging. We keuren kooiladders als bevoegd persoon, zoals de fabrikant het vraagt. Dat doen we onder meer elk jaar bij Unilin Quickstep. Bekijk onze kooiladders op maat of al onze metaalconstructies. Neem contact met ons op voor je vraag over brandladders.
Veelgestelde vragen
Moet een gebouw boven 25 meter een brandladder hebben?
Nee, die regel bestaat niet in de basisnormen. Boven 25 meter spreek je van een hoog gebouw. Voor zo'n nieuw gebouw gelden strenge regels voor trappenhuizen, uitgangen en de toegang voor de brandweer. Een brandladder is daar geen gewone vluchtweg. Heb je een bestaand hoog gebouw en twijfel je over de vluchtwegen? Vraag dan advies aan je brandweerzone. Zij kijkt naar je gebouw en zegt wat nodig is.
Is een brandtrap verplicht in een appartement?
Niet als algemene regel. Een nieuw appartementsgebouw moet voldoen aan de basisnormen. Die bepalen hoeveel uitgangen en trappenhuizen er nodig zijn, en dat hangt onder meer af van de hoogte. Een buitentrap kan daar deel van zijn. Bij de verbouwing van een bestaand gebouw geeft de brandweerzone advies over wat nodig is. Vraag het na bij je gemeente of je brandweerzone voor je iets laat plaatsen.
Hoe vraag je advies aan de brandweer?
Neem contact op met de dienst brandpreventie van je brandweerzone. Elke gemeente in België hoort bij zo'n zone. Bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning vraagt de gemeente vaak zelf een brandpreventieverslag. Geef de hoogte van je gebouw, het aantal verdiepingen en wie er werkt of woont. Voeg ook plannen of foto's toe. Dan kan de brandweer gericht zeggen of een brandladder past bij je gebouw.
Moet je een brandladder laten keuren?
In de basisnormen en in de Codex vonden we geen vaste termijn voor de keuring van een brandladder. Een brandladder moet wel veilig en bruikbaar blijven, want hij hoort bij je vluchtweg. Kijk hem daarom geregeld na. Vraagt de fabrikant een periodieke controle, volg die dan. HWV Facilities keurt kooiladders als bevoegd persoon, zoals de fabrikant het vraagt. Daarvoor hebben we het nodige opleidingscertificaat.
Mag je een brandladder afsluiten tegen ongewenste klimmers?
Overleg dat altijd eerst met je brandweerzone. Een slot mag nooit beletten dat iemand bij brand naar beneden kan. Bij een kooiladder als toegang tot een dak ligt dat anders. Daar kun je onderaan een inklimbeveiliging met een slot plaatsen, zodat alleen wie de sleutel heeft naar boven kan. HWV Facilities plaatst kooiladders met een slot als inklimbeveiliging.
)
)
)
)
)
)
)
)
)