Veilige toegang tot het dak: zo kom je er veilig op en af
Bijgewerkt op
Een veilige toegang tot het dak begint met een vaste weg naar boven: een kooiladder, een trap of een dakluik. Daarna beveilig je de plek waar je bovenaan op het dak stapt. Je legt een veilig looppad aan. En je beschermt de dakrand, of je werkt aangelijnd.
Heb je geregeld toegang tot het dak voor onderhoud nodig? Denk aan reiniging, een inspectie of werk aan een toestel. Hier lees je hoe je kiest tussen ladder, trap en luik. Je leest ook wat de wet in België vraagt en wat wij voor je doen.
:format(webp))
Aluminium kooiladder tegen een betonnen gevel, van een lager plat dak naar het hogere dak, met gereedschap op het dak
Wat is een veilige toegang tot het dak?
Een goede daktoegang is meer dan een ladder tegen de gevel. Het gaat om de hele route, van de grond tot je werkplek op het dak en terug. Elke stap op die route moet veilig zijn. Werk je in deze volgorde, dan vergeet je niets:
Kies een vaste toegang: een kooiladder, een trap of een dakluik.
Beveilig de uitstap, waar je bovenaan op het dak stapt.
Leg een looppad aan, weg van de dakrand en de lichtkoepels.
Bescherm je werkplek met een leuning, of werk aangelijnd.
Die volgorde is niet toevallig. Een goede ladder helpt weinig als je bovenaan langs een open dakrand stapt. En een leuning rond je werkplek helpt niet als je pad over een lichtkoepel loopt.
Kooiladder, trap of dakluik: wat kies je?
De beste keuze hangt af van hoe vaak je naar boven gaat, wat je meeneemt en hoeveel plaats er is. In de tabel zie je de drie mogelijkheden naast elkaar.
| Kenmerk | Kooiladder | Trap met bordes | Dakluik |
|---|---|---|---|
Waar | Buiten, tegen de gevel | Buiten of binnen, met een bordes bovenaan | In het dak, vanuit het gebouw |
Wanneer kies je het | Je gaat af en toe naar boven en er is weinig plaats | Je gaat vaak naar boven of neemt materiaal mee | Je kunt binnen naar boven en wil niet langs de gevel klimmen |
Let op | Je hebt je handen nodig om te klimmen, dus materiaal gaat apart naar boven | Neemt meer plaats in | Een open luik is een gat in het dak: zet er een leuning rond |
Kooiladders ontwerpen we zelf op maat, in staal, rvs of aluminium. We ontwerpen ze volgens EN ISO 14122-4, de norm voor vaste ladders. We leveren ook ladders en kooiladders in kunststof. Voor industriële installaties zijn we officiële partner van Altrex. Meer lees je op onze pagina over kooiladders op maat.
Waarom is de uitstap bovenaan zo belangrijk?
Bij de uitstap stap je van de ladder of de trap op het dak. Op dat moment heb je even weinig houvast. Komt de ladder uit op de dakrand, dan sta je meteen naast die rand. Laat de leuningen van de ladder daarom doorlopen tot boven de dakrand. Zet bij de uitstap ook een leuning of een poortje. Zo stap je niet zomaar naast een open rand.
Onderaan de ladder speelt een ander risico: iemand die zonder reden naar boven klimt. Een slot op de kooiladder werkt als inklimbeveiliging. Wij plaatsen kooiladders met zo'n slot. Meer over het slot en de kooi lees je in ons artikel over de kooiladder als veilige toegang.
)
Aluminium kooiladder tegen een grijze metalen gevel, onderaan afgeschermd met een plaat
Hoe loop je veilig naar je werkplek?
Op het dak volg je een vaste route naar je werkplek. Hou die route weg van de dakrand. Let ook op lichtkoepels en lichtstraten. Ze lijken stevig, maar ze zijn niet gemaakt om op te staan. Zet er een leuning rond of leg er een net over. Wij plaatsen netten en leuningen bij lichtkoepels.
Antislip loopmatten tonen waar je mag lopen en geven grip op een nat dak. Een loopmat is wel geen valbeveiliging. Ze houdt je niet tegen aan de rand.
)
Hekwerk op zwarte voeten rond de lichtstraten van een plat dak, naast de frames voor zonnepanelen
Welke valbeveiliging op daken heb je nodig?
Er zijn twee soorten valbeveiliging op daken. Collectieve bescherming beschermt iedereen tegelijk, zoals een leuning, hekwerk of een net. Persoonlijke bescherming is een harnas dat je vastmaakt aan een ankerpunt of een levenslijn. De wet geeft voorrang aan collectieve bescherming. Een harnas kies je pas als een leuning niet kan.
Werk je langs de hele dakrand, of komen er vaak mensen op het dak? Dan is hekwerk op daken vaak de eenvoudigste keuze. Wij plaatsen tijdelijk en permanent hekwerk volgens de normering, en we doen zelf het nazicht. Wil je de leuning niet altijd zien? Dan kan een borstwering die je neerklapt.
Moet je maar op een paar plekken zijn, bijvoorbeeld bij een toestel? Dan kun je werken met ankerpunten of een levenslijn. Daar maak je je harnas aan vast. Meer over leuningen, hekwerk en netten lees je bij collectieve valbeveiliging.
Wat zegt de wet in België?
Kun je bij je werk meer dan 2 meter vallen? Dan moet de werkgever de werkplek beveiligen. Dat staat in bijlage IX.1-2 van de Codex over het welzijn op het werk. Ook onder 2 meter kun je je zwaar verwonden. Maak dan een risicoanalyse en kijk welke bescherming nodig is.
De Codex geeft voorrang aan collectieve bescherming (art. IV.5-2, § 4). Werk je vanaf een ladder? Dat mag alleen als het risico klein is en iets veiligers niet zinvol is. Dat kan bijvoorbeeld als het werk kort duurt (art. IV.5-4). Meer uitleg vind je in ons artikel over wanneer valbeveiliging verplicht is.
Normen tonen hoe je het goed doet. Een norm is geen wet. Voor vaste ladders is er EN ISO 14122-4, voor vaste leuningen EN ISO 14122-3. EN 795 gaat over ankerpunten, en EN 13374 over valbeveiliging en normering bij tijdelijke randbeveiliging.
Wat doet HWV Facilities voor je toegang tot het dak?
Wij zorgen voor de hele route naar boven en op het dak. We ontwerpen en plaatsen kooiladders. Daarnaast plaatsen we valbeveiliging op daken: levenslijnen, ankerpunten, hekwerk en netten. Zo heb je één aanspreekpunt voor de toegang tot het dak voor onderhoud én voor de valbeveiliging. We werken in heel België en hebben meer dan 20 jaar ervaring met valbeveiliging.
Voor ankerpunten werken we in vier stappen: offerte en advies, plaatsbezoek, goedkeuring en plaatsing. Van offerte tot plaatsing reken je meestal op zo'n 14 dagen. Een offerte voor een kooiladder of hekwerk is gratis.
Ook na de plaatsing blijft je valbeveiliging aandacht vragen. We keuren levenslijnen, rails, ankerpunten, kooiladders en hekwerk als bevoegd persoon, zoals de fabrikant het vraagt. Daarvoor hebben we het nodige opleidingscertificaat. Voor levenslijnen vragen we je om ze elk jaar te laten keuren.
Wil je weten wat past bij jouw gebouw? Neem contact op en vraag ons advies voor een veilige toegang tot het dak.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke hoogte heb je valbeveiliging op een dak nodig?
Kun je meer dan 2 meter vallen? Dan moet de werkgever de werkplek beveiligen. Dat staat in bijlage IX.1-2 van de Codex over het welzijn op het werk. Ook onder 2 meter kan een val ernstige gevolgen hebben. Maak dan een risicoanalyse en kijk welke bescherming nodig is. Kies eerst voor collectieve bescherming, zoals een leuning of een net. Een harnas aan een ankerpunt kies je pas als dat niet kan.
Hoe hou je mensen weg van het dak als ze er niets te zoeken hebben?
Sluit de toegang af. Een kooiladder kan onderaan een slot krijgen dat werkt als inklimbeveiliging. Wij plaatsen kooiladders met zo'n slot. Een dakluik kun je op slot doen. Spreek daarnaast af wie de sleutel heeft en wie het dak op mag. Wie naar boven gaat, volgt de instructies en de regels van de site. Zo weet je wie er op het dak is.
Kun je op een lichtkoepel staan?
Nee, ga nooit op een lichtkoepel of lichtstraat staan. Ze lijken stevig, maar ze zijn niet gemaakt om je gewicht te dragen. Daarom zijn ze een groot gevaar bij werk op een plat dak. Zet er een leuning rond of leg er een net over. Wij plaatsen netten en leuningen bij lichtkoepels. Leg je looppad ook zo dat het niet langs of over een koepel loopt.
Moet je je kooiladder laten keuren?
Wij raden je aan om je kooiladder elk jaar te laten keuren. Zo zie je op tijd of iets los zit, roest of beschadigd is. Wij keuren kooiladders als bevoegd persoon, zoals de fabrikant het vraagt. Daarvoor hebben we het nodige opleidingscertificaat. Dat doen we ook voor levenslijnen, rails, ankerpunten en hekwerk. Harnassen en lijnen keuren we niet: die gaan naar een erkende keuringsdienst.
Heb je een harnas nodig als er een leuning staat?
Een leuning beschermt iedereen die erachter werkt. Dat is collectieve bescherming, en die krijgt van de wet voorrang. Toch kan een harnas nodig zijn. Denk aan werk buiten de leuning, of op een plek waar geen leuning staat. Dat hangt af van de risicoanalyse en de regels van de site. Bekijk het samen met je preventieadviseur voor je aan het werk gaat.
)
)
)
)
)
)
)
)
)