Neerklapbare borstwering: veilig werken, vrij zicht
Bijgewerkt op
Een neerklapbare borstwering is een blijvende leuning aan de rand van je dak die je kunt neerklappen. Werkt er niemand op het dak, dan ligt ze plat en zie je ze vanaf de straat bijna niet. Ga je het dak op, dan zet je de leuning eerst rechtop.
Zo'n neerklapbare dakrandbeveiliging combineert collectieve valbeveiliging met een rustig zicht op je gebouw. In dit artikel lees je wanneer je de dakrand moet beveiligen, hoe zo'n leuning werkt en hoe je ze vastzet. Je ziet ook wanneer een vaste leuning of een levenslijn beter past. HWV Facilities plaatst de neerklapbare borstwering op bedrijfsdaken in heel België.
In dit artikel:
Wat is een neerklapbare borstwering?
Het is een leuning waarvan de staanders op een scharnier staan. Je klapt ze omhoog als je op het dak moet zijn en weer neer als het werk klaar is. Rechtop beschermt ze iedereen op het dak tegelijk.
Dat noemen we collectieve bescherming. Neergeklapt ligt de leuning laag op de rand, zodat de lijn van je gevel rustig blijft. Dat is handig bij kantoren of bij gebouwen in een woonwijk, waar een vaste leuning opvalt. Wil je een leuning die altijd rechtop staat? Lees dan meer over een vaste borstwering op je dak.
:format(webp))
Wanneer moet je de dakrand beveiligen?
Kun je meer dan 2 meter vallen? Dan moet de werkgever de werk- en loopvlakken beveiligen, bijvoorbeeld met een leuning. Dat staat in bijlage IX.1-2 van de Codex over het welzijn op het werk.
Is de val minder hoog? Dan kijkt de werkgever in de risicoanalyse of er toch een gevaar is. De wet geeft voorrang aan collectieve bescherming (Codex, art. IV.5-2, § 4). Pas als dat technisch niet kan, kies je voor een harnas. Zo'n leuning telt als collectieve bescherming, zolang ze rechtop staat tijdens het werk. Lees ook wanneer valbeveiliging verplicht is in België.
Hoe klap je de leuning veilig rechtop?
Elke staander draait op een scharnier aan de voet. Je zet de leuning rechtop en vergrendelt ze, zodat ze niet kan terugvallen. Na het werk klap je ze weer neer.
Neergeklapt beschermt de leuning niemand. Zet ze dus rechtop voor iemand in de zone komt waar hij meer dan 2 meter kan vallen. Hoe je dat veilig doet, staat in de handleiding van de fabrikant. Kun je de leuning alleen vlak bij de rand rechtzetten? Lijn je dan aan of vraag advies over een andere aanpak.
Een neerklapbare leuning past vooral bij daken waar je niet elke dag komt. Denk aan onderhoud van de installaties op het dak, een inspectie of het reinigen van de goten. Moet er bijna elke dag iemand op het dak? Dan is een vaste leuning vaak eenvoudiger.
Hoe bevestig je hekwerk op een plat dak?
Je kunt hekwerk op een plat dak op drie manieren bevestigen. Dat kan met gewichten, door het dak heen of op de dakopstand. Welke manier past, hangt af van je dak, de dakbedekking en de wind op die plek.
De drie manieren op een rij:
Met gewichten: de staanders rusten op ballast, zonder gaten in je dak.
Door het dak: de staanders zitten vast in de draagstructuur van het dak.
Op de dakopstand: je zet de leuning vast op de opstaande rand van het dak.
Bij een vrijstaand systeem moet het gewicht passen bij de wind op jouw dak. De fabrikant bepaalt hoeveel ballast er per staander nodig is. Boor je door het dak, dan maak je elke doorvoer daarna weer waterdicht. Neerklapbaar hekwerk bestaat in elk van die drie uitvoeringen.
Op de twee foto's hieronder zie je werven van HWV Facilities: hekwerk met gewichten en hekwerk op de dakopstand.
)
)
Neerklapbaar, vast of een levenslijn: wat past bij jouw dak?
Kies een neerklapbare borstwering als het zicht op je gebouw telt en je niet vaak op het dak komt. Komt er vaak iemand, dan is een vaste leuning eenvoudiger. Kan er geen leuning komen, dan werk je met een levenslijn en een harnas.
| Kenmerk | Vaste leuning | Neerklapbare leuning | Levenslijn |
|---|---|---|---|
Wat beschermt je? | De leuning | De leuning, als ze rechtop staat | Je harnas en de lijn |
Zichtbaar vanaf de straat | Ja | Neergeklapt bijna niet | Bijna niet |
Wat doe je voor je het dak op gaat? | Niets | De leuning rechtzetten | Een harnas aandoen en je aanlijnen |
Soort bescherming | Collectief | Collectief | Persoonlijk |
Bij een levenslijn moet iedereen op het dak een harnas dragen en weten hoe hij zich aanlijnt. Meer over levenslijnen op het dak lees je op onze dienstpagina.
)
Welke regels gelden voor de leuning zelf?
De Codex geeft de maten voor een leuning. De bovenste lat zit op 1 m tot 1,2 m boven het dak. Daaronder zitten een tussenleuning op 40 tot 50 cm en een kantlijst van minstens 15 cm hoog.
Dat staat in bijlage IX.1-2 van de Codex. In rechte stand moet een neerklapbare leuning dus dezelfde maten hebben. Voor permanente leuningen gebruikt HWV Facilities de norm EN ISO 14122-3. Een norm is geen wet: de wettelijke basis blijft de Codex. Na het plaatsen controleer je of alles goed vastzit, voor iemand het dak op gaat (art. IX.1-15). Daarna volg je het onderhoud en de controles die de fabrikant vraagt (art. IX.1-19).
Neerklapbare borstwering laten plaatsen?
HWV Facilities plaatst permanente en tijdelijke valbeveiliging op platte en hellende daken in heel België. Daar hoort ook permanente dakrandbeveiliging bij, vast of neerklapbaar. Wil je weten wat past bij jouw dak? Vraag een offerte aan en vertel ons hoe je dak eruitziet. Dan bekijken we samen welke leuning past.
Veelgestelde vragen
Is een neerklapbare borstwering even veilig als een vaste leuning?
Rechtop en vergrendeld moet een neerklapbare borstwering aan dezelfde eisen voldoen als een vaste leuning. De bovenste lat zit dan op 1 m tot 1,2 m, met een tussenleuning en een kantlijst (Codex, bijlage IX.1-2). Het verschil zit in het gebruik. Neergeklapt beschermt ze niemand. Iemand moet ze dus rechtzetten voor het werk begint. Spreek daarom af wie dat doet en hoe. Zet die afspraak in de werkinstructie voor je dak.
Mag je het dak op als de borstwering nog neergeklapt is?
Kun je meer dan 2 meter vallen, dan moet de rand beveiligd zijn voor je daar werkt. Zet de leuning dus eerst rechtop. Kom je bij het rechtzetten zelf dicht bij de rand? Lijn je dan aan of volg de werkwijze uit de handleiding van de fabrikant. Werk je alleen ver van de rand, dan kijkt de werkgever in de risicoanalyse welke bescherming nodig is.
Moet je gaten boren in je dak voor een neerklapbare borstwering?
Niet altijd. Een vrijstaand systeem rust op gewichten en blijft zo op zijn plaats, zonder gaten in de dakbedekking. Het gewicht moet wel passen bij de wind op jouw dak. Je kunt de leuning ook vastzetten op de dakopstand of door het dak in de draagstructuur. Dan maak je elke doorvoer daarna weer waterdicht. Welke uitvoering past, hangt af van je dak.
Hoe hoog moet een borstwering op een dak zijn?
In België zit de bovenste lat van een leuning op 1 m tot 1,2 m boven het dak. Een tussenleuning zit op 40 tot 50 cm. Onderaan zit een kantlijst van minstens 15 cm hoog. Dat vraagt de Codex over het welzijn op het werk in bijlage IX.1-2. Lees je andere maten? Kijk dan uit welk land de regel komt. Regels uit Nederland gelden niet in België.
Wie controleert een neerklapbare borstwering?
Na het plaatsen controleer je of alles goed vastzit, voor iemand het dak op gaat. Dat vraagt art. IX.1-15 van de Codex. Daarna volg je het onderhoud en de controles uit de handleiding van de fabrikant (art. IX.1-19). Kijk bij elk gebruik of de staanders goed vergrendeld zijn. Zie je schade of een losse staander? Gebruik de leuning dan niet en laat ze eerst herstellen.
)
)
)
)
)
)
)
)