Dak verstevigen voor zonnepanelen: zo pak je het aan
Bijgewerkt op
:format(webp))
Je dak verstevigen voor zonnepanelen hoeft niet altijd, maar je weet het pas na een berekening. Panelen, ballast en kabels wegen op je dak. Wind en sneeuw duwen en trekken er ook aan. Een ingenieur rekent uit of je dak dat kan dragen. Zo weet je op tijd of je dak verstevigen voor zonnepanelen nodig is.
Een blik op het dak is dus niet genoeg. Een dak kan er goed uitzien en toch weinig reserve hebben. Dat geldt vooral voor grote hallen met een licht dak. In dit artikel lees je welke lasten erbij komen, wie de draagkracht berekent en welke keuzes je hebt.
In dit artikel:
Wanneer moet je je dak verstevigen voor zonnepanelen?
Je moet je dak verstevigen als de berekening toont dat het de extra lasten niet kan dragen. Die lasten zijn het gewicht van de installatie, de wind en de sneeuw. Een ingenieur vergelijkt ze met de draagkracht die je dak nog over heeft.
Zijn zonnepanelen te zwaar voor je dak? Dan zijn er drie wegen. Soms volstaat een lichter systeem. Soms leg je minder panelen. En soms moet de dakstructuur sterker worden. Welke weg past, hangt af van hoe je gebouw gebouwd is. Een licht stalen dak gedraagt zich anders dan een dak van beton. Daarom is er geen vaste regel die voor elk bedrijfsdak klopt.
Welke lasten komen er op je dak?
Op je dak komt meer dan alleen het gewicht van de panelen. Volta is de sectororganisatie van de elektrotechnische sector in België. Haar handboek voor zonnepanelen op platte bedrijfsdaken noemt deze lasten:
het eigen gewicht van de panelen en het montagesysteem;
de ballast die de panelen op hun plaats houdt;
de kabels, die als lijnlast over het dak lopen;
de wind, met aparte waarden voor de randzones van het dak;
de sneeuw, die zich kan ophopen tussen de rijen panelen;
regenwater, als het dak doorbuigt en het water blijft staan.
Ook trillingen spelen mee. Denk aan wind, warmte die staal en aluminium doet uitzetten, of machines in de hal. Een compressor of een stansmachine kan het dak doen trillen. Die bewegingen kunnen een installatie op termijn laten verschuiven.
)
Wie berekent de draagkracht van je dak?
Een onafhankelijk ingenieur of studiebureau berekent de draagkracht van je dak. Dat raadt het handboek veilige PV-systemen van Volta aan voor bedrijfsdaken. Dat handboek is een richtlijn uit de praktijk, geen wet. De berekening heet een stabiliteitsstudie.
De ingenieur werkt met de Eurocodes. NBN EN 1991-1-3 gaat over de sneeuwlast en NBN EN 1991-1-4 over de windlast. De referentiesnelheid van de wind ligt in België tussen 23 en 26 m/s. Dat staat in een rekendocument van Buildwise over de verankering van zonnepanelen. Werken er veel mensen in de hal? Dan rekent de ingenieur volgens Volta met strengere veiligheidsfactoren dan bij een opslagloods.
De leverancier van het montagesysteem levert een rekennota. Daarin staat een ballastplan in kg/m². Je ziet er ook de grootste lijnlasten en puntlasten op het dak. Met die cijfers controleert de ingenieur de draagkracht van elk deel van je dak.
In 6 stappen naar een veilig dak met zonnepanelen
Je doorloopt best zes stappen voor je panelen legt. Zo weet je welke lasten er komen en wat je dak aankan. De volgorde voorkomt dat je achteraf moet afbreken.
Verzamel de plannen van je gebouw en een oude stabiliteitsnota, als die er is.
Laat de staat van je dak nakijken: dakbedekking, isolatie, goten en afvoeren.
Vraag bij de leverancier de rekennota van het montagesysteem op.
Laat een ingenieur de stabiliteitsstudie maken met al die gegevens.
Kies samen een oplossing: een lichter systeem, minder panelen of je dak verstevigen.
Laat na de werken nakijken of alles volgens het goedgekeurde ontwerp is gebeurd.
Die laatste stap staat ook in het handboek van Volta. De partij die het ontwerp nakeek, controleert ook de uitvoering.
Hoe kun je een dak verstevigen voor zonnepanelen?
Hoe je een dak verstevigen voor zonnepanelen aanpakt, bepaalt de ingenieur. De ingenieur zoekt de zwakke plek en tekent de oplossing uit. Een aannemer voert ze daarna uit.
Mogelijke maatregelen zijn:
stalen profielen bijplaatsen aan bestaande liggers of spanten;
extra gordingen of steunbalken plaatsen, zodat de last beter verdeeld wordt;
verbindingen tussen spanten en de rest van de structuur versterken;
een stalen frame plaatsen dat de panelen op de sterke delen van het gebouw laat rusten.
Welke maatregel past, hangt af van je gebouw en van de berekening. Laat elk stuk uitvoeren zoals de ingenieur het op plan zet. Wijk je ervan af, laat het dan opnieuw nakijken.
Kan het zonder versterking?
Ja, soms kan het zonder versterking. Een lichter montagesysteem of minder panelen kan volstaan. Ook een ander deel van het dak kan een oplossing zijn.
Op een plat dak houdt ballast de panelen vaak op hun plaats. Ballast weegt veel. Met een mechanische bevestiging zet je de panelen vast aan de dakstructuur. Dat weegt minder, maar elke doorboring moet waterdicht zijn. Meer uitleg vind je in ons artikel over mechanische bevestiging met dakankers.
| Systeem | Gewicht op het dak | Let op |
|---|---|---|
Ballast | Hoger, door blokken of stenen | De ballast moet volgens het ballastplan liggen. Dat plan geeft de ballast per zone van het dak. |
Mechanische bevestiging | Lager, geen of weinig ballast | Elke bevestiging gaat door de dakbedekking. Die moet waterdicht blijven. |
Bron: Handboek veilige PV-systemen, Volta (2023).
)
)
Waar let je op bij de dakbedekking?
Kijk niet alleen naar de structuur, maar ook naar wat erop ligt. Panelen blijven vele jaren liggen. Leg ze dus niet op een dakbedekking die bijna aan vervanging toe is.
Ook de isolatie speelt mee. Zachte isolatie zoals steenwol vraagt grotere steunpunten. Zijn ze te klein, dan kan er water blijven staan rond de steunpunten. Het handboek van Volta geeft daarvoor een grens. Een vaste puntlast is maximaal 25 procent van de druksterkte van de isolatieplaat volgens EN 826. Moet je dak toch vernieuwd worden? Combineer dan de dakrenovatie met de plaatsing van je panelen. Zo kies je meteen een opbouw die de panelen kan dragen.
Welke ruimte hou je vrij op het dak?
Hou ruimte vrij voor veilig werken en voor de afvoer van water. Het handboek van Volta geeft deze aanbevelingen voor platte bedrijfsdaken:
minstens 2 meter tussen de panelen en de dakrand;
minstens 80 cm tussen de panelen en lichtkoepels of lichtstraten;
minstens 75 cm rond de afvoerpunten van het dak, of 40 cm bij een mechanische afvoer;
minstens 1 meter tot een brandmuur.
Kom je dichter bij de rand? Dan bepaalt een risicoanalyse welke beveiliging nodig is. Tijdens de montage zelf is er ook valgevaar. Lees hoe we dat aanpakten in ons artikel over collectieve valbeveiliging bij zonnepanelen.
)
Wat doet HWV Facilities voor jouw dak?
HWV Facilities bekijkt de staat van je dak en doet dakwerken voor bedrijven. De stabiliteitsstudie zelf maakt een ingenieur.
Bij een dakinspectie kijken we met een drone, een warmtecamera of rope access naar je dak. Je krijgt een verslag over de staat en de risico's.
We vernieuwen platte en hellende daken van bedrijven.
In ons eigen atelier maken we maatwerk in staal. We tekenen het eerst in 3D en zetten het proef op.
Tijdens de werken plaatsen we valbeveiliging langs de dakrand en rond koepels.
Wil je weten of je dak klaar is voor zonnepanelen? Neem contact met ons op. We werken voor bedrijven in heel België.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn bedrijfsdak sterk genoeg is voor zonnepanelen?
Dat weet je pas na een stabiliteitsstudie. Een ingenieur vergelijkt de extra lasten met wat je dak nog kan dragen. De ingenieur gebruikt daarvoor de plannen van je gebouw en de rekennota van het montagesysteem. Ook wind en sneeuw rekent de ingenieur mee, volgens de Eurocodes. Een dak dat er goed uitziet, kan toch weinig reserve hebben. Laat daarom eerst de staat van je dak nakijken. Daarna kan de ingenieur gericht rekenen.
Hoeveel weegt een installatie met zonnepanelen op een plat dak?
Dat hangt af van de panelen, het montagesysteem en de ballast. De leverancier van het montagesysteem zet het gewicht in een rekennota. Daarin staat ook een ballastplan in kg/m². Dat plan geeft per zone van het dak aan hoeveel ballast er nodig is. De randzones krijgen in de windberekening aparte waarden. Gebruik dus geen getal van een ander project. Vraag de rekennota voor jouw dak op en geef ze aan de ingenieur.
Kan sneeuw tussen de panelen een probleem zijn?
Ja, dat kan. Tussen de rijen panelen kan sneeuw zich ophopen. Dan komt er op sommige plekken meer gewicht op het dak dan op een vlak dak. Het handboek van Volta vraagt dat de stabiliteitsstudie dit nakijkt. Is dat een risico voor je gebouw? Dan stelt de ingenieur extra maatregelen voor. Denk aan een andere opstelling van de rijen of een versterking van de structuur.
Wie controleert de installatie na de werken?
Volgens het handboek van Volta doet de partij die het ontwerp nakeek ook een inspectie na de werken. Die inspectie gebeurt voor de oplevering. Zo zie je of het goedgekeurde ontwerp ook echt zo is uitgevoerd. Vraag dit vooraf na bij je aannemer en je studiebureau. Spreek ook af wie het verslag maakt en wie het bewaart.
Wat kost het om een dak te verstevigen voor zonnepanelen?
Een vaste prijs is er niet. De kost hangt af van je gebouw, van wat de ingenieur voorstelt en van de grootte van het dak. Soms volstaat een lichter systeem en is er geen versterking nodig. Soms moet er staal bij. Vraag daarom eerst een dakinspectie en een stabiliteitsstudie. Met die gegevens kan een aannemer een offerte op maat maken.
)
)
)
)
)
)
)